I 2018 gav NordForsk, Nordisk råd sitt «Forskingsråd», midlar til å etablera nettverket Nordic POP, der forkortinga står for Patient Oriented Products. Nettverket vart utgjort av ti sterke farmasøytiske teknologiuniversitet eller -institutt, pluss fire samarbeidande institutt rundt Østersjøen. Noreg er representerte av Universitetet i Oslo og UiT Noregs arktiske universitet.
I løpet av innverande år er finansieringsperiodene over. Professor Ingunn Tho ved Farmasøytisk institutt (FAI) er fornøgd med kva nettverket har bidratt til.
– Grunnpilarane har vore mobilitet, utveksling av kunnskap og bruk av kvarandres infrastruktur og ekspertise for å gjera sterke fagmiljø endå sterkare, seier ho, og fortel at ph.d.-studentar er dei som har brukt utvekslingstilbodet mest, sjølv om både seniorforskarar og masterstudentar òg har nytt godt av det.
Utnytta kapasiteten i maskinparken
– Oppteljinga seier at det har vore meir enn 300 utvekslingar og meir enn 200 vitskaplege samarbeidsartiklar til no..I tillegg har det vore ph.d.-kurs på dei ulike institusjonane. Nordic POP har arrangert symposium og årlege møte, og vore involvert i konferansar.
I perioden 2020–2021 var det naturleg nok så som så med utvekslinga. Men trass det har FAI sendt ut ti forskarar og studentar årleg i snitt.
– Når seniorforskarar reiser ut er det gjerne for kortare opphald på to–tre dagar. Ph.d.-studentar kan ha opphald som går over fleire veker. Vi hadde ein i Finland i vår som var der på eit seks månadars opphald, fortel Tho.
– Rett som det er, er det slik at vi har ideane, men ikkje infrastrukturen for å testa dei ut. Då er det fint at vi kan besøka naboane og bruka fasilitetane deira. Dei kan jo ha det motsette problemet: at dei ikkje fullt ut får utnytta kapasiteten i maskinparken sin.
Fann gode løysingar
Det skadar heller ikkje at fleire av dei involverte gruppene er verdsleiande på sitt felt. Det gjeld mellom anna København, Uppsala og Helsinki.
Bjarke Strøm Larsen har vore ein flittig brukar av Nordic POP sitt tilbod, og vore i København ved sju ulike anledningar. Den fyrste var den mest spesielle:
– Eg kom til Danmark samstundes med at pandemien slo til for fullt, så eg fekk testa ut nedstenginga på eit hotell i København, fortel han.
– Men det fine med slik nettverk er at det fører med seg stor fleksibilitet, slik at vi fann gode løysingar likevel. Hadde besøket vore arrangert på tradisjonelt vis ville det kanskje ha teke eitt år å få ordna eit nytt besøk.
Tilgang på utstyr og operatør
Strøm Larsen disputerte i mai, og seier han har hatt god nytte av gjesteopphalda i København.
– I slike langsiktige prosjekt veit ein ikkje alltid kva moglegheiter som eksisterer, så ein stor del er å læra kva som faktisk er råd å gjera. Vi vil kanskje produsera ein tablett eller ein film, men har ikkje moglegheita til å karakterisera han med avanserte metodar eller undersøka spesifikke fenomen, seier han.
– Men den største ressursen er at det er så lett å reisa ned dit og vera der i tre veker og ha tilgang på utstyr som det ville ha teke oss år å skaffa – og i tillegg ha tilgang på ein flink operatør som kan setja produktideane mine ut i livet.
Implementering av legemiddel
No er det altså teppefall for Nordic POP, men Tho fortel at arvtakaren er klar.
– Nordic Pharmaceutical Translation and Innovation, forkorta NordicPharmaTrain, er eit nytt nettverk som startar opp no. Dette har òg støtte frå NordForsk, og det tolkar vi som eit teikn på at dei er fornøgde med det vi har oppnådd i NordicPOP, seier ho.
– Der Nordic POP var ganske teknologidrive, tek NordicPharmaTrain oss eit steg vidare. Fokuset er på implementering av legemidla inn i industri og i klinikk. Vi skal samarbeida med folk i sjukehus og sjukehusapotek. Det kan kanskje gjera nettverket interessant for endå fleire av kollegane her ved instituttet.